LME Endeksi ve Hurda Fiyatları — Bağlantıyı Anlama Rehberi
Bakır hurda fiyatınızın LME (London Metal Exchange) endeksiyle nasıl belirlendiğini, kar marjı ve KDV nasıl hesaplandığını adım adım öğrenin.
Özet — 60 Saniyede LME Endeksi
Hurda metal fiyatınızın nasıl belirlendiğini merak ediyorsanız, cevap büyük oranda LME (London Metal Exchange) endeksinde gizlidir. Bakır, alüminyum, çinko, kurşun, nikel ve kalay için dünya fiyatı LME'de oluşur. Türkiye'deki hurdacının size verdiği kg fiyatı bu LME spot fiyatından türetilir — üzerine işlem maliyetleri ve marj eklenir, USD'den TL'ye çevrilir, sonuç size sözlü veya yazılı teklif olarak iletilir.
Bu rehberde 20 yıllık Akar Hurda saha tecrübesiyle LME endeksinin nasıl çalıştığını, hurda fiyatınızın hangi formülle hesaplandığını ve fiyatı etkileyen tüm faktörleri açıklıyoruz.
LME (London Metal Exchange) Nedir?
London Metal Exchange, 1877 yılında kurulmuş, dünyanın en eski ve en büyük temel metal borsasıdır. Londra'da merkezi bulunan bu borsa şu metaller için günlük resmi referans fiyatları üretir:
- Bakır (Copper)
- Alüminyum (Aluminum)
- Çinko (Zinc)
- Kurşun (Lead)
- Nikel (Nickel)
- Kalay (Tin)
- Alüminyum alaşımı (Aluminum Alloy)
- Kobalt (Cobalt)
- Molibden (Molybdenum)
Her gün Londra zamanıyla 11:30-13:30 ve 14:30-16:30 saatleri arasında "ring" denilen açık eksiltmelerle resmi spot fiyatlar belirlenir. Bu fiyatlar dünyada her ülkede metal fiyatlandırmasının referans noktasıdır.
Hurda Fiyatınız Nasıl Hesaplanır?
Akar Hurda Formülü:
Hurda alış fiyatı = (LME spot fiyatı × USD/TRY kuru) − işlem maliyetleri − operasyonel marj
Bu formül her metal türü için ayrı uygulanır. Sınıf farkı, saflık oranı ve kalite kategorisi formüldeki "spot fiyat" çarpanını değiştirir.
Detaylı Örnek — Bakır 1A
Bir senaryo üzerinden formülü adım adım uygulayalım:
1. LME Bakır Spot Fiyatı (1 Mayıs 2026 örneği): - 9.500 USD/ton (LME üç aylık kontratı yakınsama fiyatı)
2. USD/TRY Kuru: - TCMB (Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası) günlük döviz kuru: 35,40 TRY
3. Brüt Değer Hesabı: - 9.500 USD × 35,40 = 336.300 TL/ton - 336.300 TL ÷ 1.000 kg = 336,30 TL/kg
4. İşlem Maliyetleri (-10%): - Taşıma, ayrıştırma, lojistik, depolama - Eritme tesisi nakliyesi - Kalite kontrol ve XRF analizi - 336,30 TL × 10% = 33,63 TL düşülür
5. Operasyonel Marj (-5%): - Akar Hurda işletme giderleri (personel, kantar, ekipman, lisans yenileme, sigorta) - Sürdürülebilir hizmet için gerekli kar marjı - 336,30 TL × 5% = 16,82 TL
6. Saf Bakır 1A Hurda Alış Fiyatı: - 336,30 − 33,63 − 16,82 ≈ 285 TL/kg
Bu yaklaşık fiyat senaryo örneğidir. Gerçek günlük fiyat LME hareketleri, USD/TRY oynaklığı ve özel alım koşullarına göre değişir. Akar Hurda olarak haftalık fiyat tablomuzu sitemizdeki /hurda-fiyatlari sayfasında her Pazartesi günü güncelleriz.
Sınıf Farkı Etkisi
Yukarıdaki formül 1A saf bakır için geçerlidir. Diğer bakır sınıfları aynı formülde "spot fiyatın yüzde kaçı" mantığıyla hesaplanır:
- **1A Saf Bakır (Berry, Bare Bright):** Spot fiyatın %100'ü baz alınır
- **2A Oksitli Bakır (Birch):** Spot fiyatın %85-90'ı baz alınır
- **Kablo Bakırı:** Net bakır oranıyla çarpılır (NYM için %42-48, NYY için %55-65)
- **Motor/Trafo Bakırı (Daisy):** Spot fiyatın %75-80'i baz alınır
Yani aynı LME spot fiyatına sahip iki bakır parçası, sınıfı farklıysa son alış fiyatı arasında %30 fark oluşur. Bu yüzden sınıflandırma şeffaflığı kritik öneme sahiptir.
KDV ve Yasal Çerçeve
Türkiye'de hurda metal alım-satımında KDV oranı %20'dir (1 Temmuz 2024 itibariyle güncellenmiş hali).
Bireysel Müşteri (Tüketici): Brüt fiyat ödenir, KDV ayrı hesaplanmaz. Müstahsil makbuzu düzenlenir.
Kurumsal Müşteri (Şirket): Resmi fatura kesilir, fiyat KDV dahil olarak gösterilir. Matrah formülü:
Matrah = Ödenen tutar ÷ 1,20
Yani 285 TL/kg ödenen tutar üzerinden: - KDV = 285 ÷ 1,20 × 0,20 = 47,50 TL - Matrah = 285 ÷ 1,20 = 237,50 TL
Bu fatura mali yıl sonunda gider olarak yazılabilir.
LME Hareketleri ve Günlük Dalgalanma
LME bakır fiyatı saatlik dalgalanır. Önemli dalgalanma sebepleri:
1. Makro Ekonomik Veriler: ABD enflasyon raporu, Çin PMI verileri, Avrupa Merkez Bankası faiz kararları LME'de anlık tepki yaratır. ABD CPI raporu sonrası bakır fiyatı 5-10 dakika içinde %1-3 hareket edebilir.
2. Çin Talep Faktörü: Çin dünya bakır tüketiminin %50'sinden fazlasını yapar. Çin ekonomi verileri, gayrimenkul sektörü göstergeleri bakır fiyatını doğrudan etkiler.
3. USD Endeksi (DXY): Dolar güçlü ise emtia fiyatları düşer (negatif korelasyon). DXY 100'ün üzerine çıktığında LME bakır baskı altında kalır.
4. LME Stokları: Dünya genelinde LME depolarındaki bakır stokları haftalık raporlanır. Stok azalması fiyatı yukarı, artması aşağı çeker.
Information Gain — Akar Hurda Saha Verisi
Akar Hurda 2024 yılı boyunca 50 ton üzeri karışık bakır hurda alımı yaptı. Aynı dönemde LME bakır spot fiyatı şu aralıkta hareket etti:
- En düşük: 8.700 USD/ton (Mart 2024)
- En yüksek: 10.800 USD/ton (Mayıs 2024)
- Yıllık ortalama: 9.500 USD/ton
- Maksimum oynaklık: ±%24 (yıllık)
Aynı dönemde USD/TRY kuru 32,50'den 36,00'a yükseldi (yıllık %11 artış). Bu iki faktör bir araya geldiğinde Türkiye'deki bakır hurda TL fiyatı yıl içinde %35 hareket etti.
Bu yüzden müşterilerimize fiyat sözünün geçerlilik süresi kavramını önemle vurguluyoruz. Telefonda verdiğimiz teklif 24 saat geçerlidir. Aşırı oynak günlerde (önemli ekonomik veri açıklaması olan günler) günlük revizyon yapabilir, size güncel fiyat üzerinden alım önerebiliriz.
Diğer Metaller — LME Etkisi
Bakır en yaygın LME-etkili metaldir, ama diğer metaller de aynı mantıkla fiyatlanır:
Alüminyum: LME alüminyum spot fiyatı bakırın yaklaşık 1/4'ü kadardır. Yıllık ortalama 2.300-2.500 USD/ton. Türkiye'de alüminyum alaşım sınıfı (6000/7000 serisi) farkı %15-25 farka neden olur.
Çinko: LME çinko ortalama 2.700-3.000 USD/ton. Saf çinko levha yüksek fiyatlanır, galvaniz kaplı sac demir kategorisinde değerlendirilir.
Kurşun (Akü): LME kurşun 2.000-2.200 USD/ton. Akü hurdası amper bazlı değerlendirilir, kurşun içeriği toplam ağırlığın %62'sidir.
Nikel (Paslanmaz): LME nikel oynaklığı yüksektir, 18.000-25.000 USD/ton arası dalgalanır. 316 paslanmazda %10-14 nikel olduğundan fiyat doğrudan etkilenir.
Kalay (Bronz): LME kalay 30.000-35.000 USD/ton (en pahalı baz metal). Bronzdaki %10 kalay içeriği fiyatı pirinçe göre %50 yükseltir.
Türkiye Özelinde Demir Hurda — LME Dışı
Burada önemli bir not: demir hurda fiyatı LME ile değil, yerel demir-çelik üretici fiyatlarıyla belirlenir. Erdemir, İsdemir, Kardemir gibi büyük çelik üreticilerinin haftalık alım fiyatları Türkiye'de demir hurda referansıdır. Bu fiyatlar ÜFE üreticisi enflasyonu, döviz kuru ve ihracat baskısından etkilenir.
LME'de "Steel Scrap" diye bir endeks vardır ama Türkiye pazarında doğrudan etkili değildir — yerel piyasa ağırlıklıdır.
Akar Hurda — Şeffaf Fiyatlandırma Taahhüdü
20 yıllık tecrübemizle fiyatlandırma sürecini her zaman şeffaf tutmaya özen gösteririz:
- Telefonda yaklaşık fiyat aralığı bildirilir
- Tartım sırasında güncel kg fiyatı sözlü olarak iletilir
- Tartım sonrası onay verirseniz alım yapılır
- **Tartım sonrası fiyat indirme uygulamamız yoktur** — yazılı/sözlü teklifimiz kesindir
Bu prensip Akar Hurda'nın 20 yıllık marka değerinin temelidir. Soru veya teklif için 0 534 776 75 79 numarasını arayabilirsiniz.
**Önemli Not:** Bu yazıda kullanılan LME ve döviz kuru rakamları örnek senaryo amaçlıdır. Gerçek günlük fiyatlar Akar Hurda haftalık fiyat tablomuzda yer alır.
Hurdanız İçin Anında Fiyat
20 yıllık tecrübemizle adresten alım, dürüst tartım, anında ödeme.
