Bakır Hurda 1A, 2A, Berry, Birch — Sınıflandırma Rehberi

Özet — 60 Saniyede Bakır Sınıfları

Bakır hurdanızın doğru sınıfta tartılması, alacağınız fiyatın %30-50'sini doğrudan belirler. Aynı kg miktardaki iki bakır parçası, biri 1A diğeri motor bakırı olduğunda fiyat farkı yarısından bile fazla olabilir.

ISRI (Institute of Scrap Recycling Industries) standartları dünyada bakır sınıflandırmasının referansıdır. Bu standartlarda her bakır kalitesinin kuş ismiyle kodlanmış bir adı vardır: Berry (1A), Birch (2A), Cliff (kablo), Daisy (motor) gibi. Bu rehberde bu standartları sade Türkçe ile açıklıyor, kendi bakırınızı doğru sınıflandırmanız için pratik testleri paylaşıyoruz.

ISRI Nedir, Neden Önemli?

ISRI (Institute of Scrap Recycling Industries), 1928 yılında ABD'de kurulmuş, küresel hurda metal sektörünün öncü kuruluşudur. Yayınladığı Scrap Specifications Circular dünya genelinde 1.000+ ülkede hurda metal alıcı-satıcı tarafından referans olarak kullanılır.

ISRI bakır sınıflandırmasında kuş isimleri kullanır. Bu kodlama, uluslararası ihracat süreçlerinde çevirisi yapılmadan anlaşılabilen bir terminoloji oluşturur. Türkiye'deki hurda alıcılarının çoğu da bu standartlara göre alım yapar — özellikle ihracata yönelik büyük tesisler.

Akar Hurda olarak ISRI standartlarını Türk pazarına uyarlanmış basit kategorilerle uyguluyoruz: 1A, 2A, kablo, motor.

4 Ana Bakır Kategorisi

1A — Saf Bakır (Berry / Bare Bright)

ISRI Kodu: Bare Bright Copper veya Berry

Tanım: %99 üzeri saflıkta, oksidasyonsuz, kaplamasız, yeni bakır.

Özellikler: - Renk: Parlak somon-pembe (yeni kesilmiş bakırın kendi rengi) - Yüzey: Pürüzsüz, parlak, oksitsiz - Form: Çubuk, levha, soyulmuş yeni kablo - Kaynak: Yeni elektrik tesisat artığı, yeni bakır boru kesimleri, soyulmuş net bakır kablo

Fiyat Etkisi: En yüksek kategori. LME bakır spot fiyatının %95-100'ü baz alınır. Akar Hurda formülünde işlem maliyeti + marj sonrası kg fiyatı yaklaşık 280-310 TL aralığında uygulanır.

Saha Tanıma İpucu: Bakırı bükün — eğer kolayca bükülüyor ve kırılma yüzeyi parlak somon ise 1A adayıdır. Yeşilimsi oksit izleri varsa 2A'ya geçer.

2A — Temiz Bakır (Birch / Number 2)

ISRI Kodu: Number 2 Copper Wire veya Birch

Tanım: %95-98 saflıkta, hafif oksidasyon, lehim izleri, lake izleri olabilen kullanılmış bakır.

Özellikler: - Renk: Yeşilimsi-mat (patina kaplı) - Yüzey: Hafif okside, lehim noktaları görülebilir - Form: Kullanılmış elektrik kablosu (soyulmuş), eski bakır boru, ev tesisatı çıkışı - Kaynak: Eski bina elektrik tesisatı, su tesisatı yenileme, eski bakır boru sistemleri

Fiyat Etkisi: 1A'nın %85-90'ı baz alınır. Yaklaşık kg fiyatı 240-280 TL aralığında uygulanır.

Saha Tanıma İpucu: Yüzeyde patina (yeşilimsi oksit kaplama) varsa 2A. Lehim noktaları, lake izleri 2A kategorisinde tutar.

Kablo Bakırı (Cliff / Cable)

ISRI Kodu: Insulated Copper Wire veya Cliff

Tanım: Plastik (PVC) kaplı bakır kablolar. Kablo türüne göre net bakır oranı %40-65 arasındadır.

Alt Kategoriler:

NYM Kablo (Ev Tesisat): - Saf bakır oranı: %42-48 (damar kalınlığına göre) - Akar Hurda saha verisi: 100 kg NYM = 42-48 kg net bakır

NYAF Kablo (Esnek Sanayi): - Saf bakır oranı: %48-55 - 100 kg NYAF = 48-55 kg net bakır

NYY Kablo (Yer Altı): - Saf bakır oranı: %50-58 - 100 kg NYY = 50-58 kg net bakır

Kalın Enerji Kabloları: - Saf bakır oranı: %55-65 - 100 kg kalın enerji kablosu = 55-65 kg net bakır

Soyma Süreci: Akar Hurda'da makineli soyma kapasitemiz var ve bu hizmet ücretsizdir. İsterseniz kabloyu kaplı olarak getirin, biz soyarız ve net bakır miktarına göre ödeme yaparız.

Motor / Trafo Bakırı (Daisy / Honey)

ISRI Kodu: Heavy Copper or Insulated Copper Wire

Tanım: Elektrik motor sargısı, transformatör bakırı, dinamo sargısı. Lake veya emaye kaplı bakır.

Özellikler: - Saflık: %80-90 (lake/emaye kaplama nedeniyle) - Renk: Kırmızımsı-koyu kahverengi - Form: Ince tel sargı, motor bobini, trafo göbeği - Kaynak: Eski elektrik motorları, transformatörler, dinamolar

Fiyat Etkisi: 2A'nın %75-80'i baz alınır. Yaklaşık kg fiyatı 200-240 TL aralığında uygulanır.

Saha Tanıma İpucu: Sargı şeklinde tel olduğu için form bellidir. Yüzeyde lake/emaye kaplama varsa motor bakırıdır.

Information Gain — Pratik Tanıma Tablosu

Akar Hurda saha tecrübesi göstermektedir ki müşterilerin %30-40'ı bakır sınıfını yanlış tahmin ederek geliyor. İşte hızlı tanıma tablosu:

Saha Karıştırma — En Sık Hatalar

Hata 1: Pirinç ve Bronzun Bakır Sanılması

Pirinç (sarı parlak) ve bronz (kahverengi-kızıl) yüzeyde bakırla benzer renkte olabilir ama farklı alaşımlardır. Pirinçte %33-37 çinko vardır, bronzda %8-12 kalay. Bunlar bakırdan farklı kategorilerde değerlendirilir.

Hata 2: Krom Kaplı Bakırın 1A Sanılması

Bazı dekoratif bakır eşyalar krom kaplıdır (parlak gümüş görünüm). Yüzeyde çizik açıldığında altında bakır görünür. Bu eşyalar 2A kategorisinde değerlendirilir çünkü krom kaplama eritme sırasında ek işlem gerektirir.

Hata 3: Bakır Levhanın Tunç Sanılması

Eski tunç (bronz) heykellerin bakırla karıştığı görülür. XRF analiz olmadan ayrım zordur. Bronz daha pahalıdır ama yanlış sınıflandırma fiyatınızı düşürebilir — Akar Hurda'da XRF cihazımız bu ayrımı saniyeler içinde yapar.

Hata 4: Soyulmuş Kablo Bakırının 1A Yerine 2A Sanılması

Yeni soyulmuş bakır 1A kategorisindedir (parlak somon renkte). Eski kabloyu soyduğunuzda altta oksitlenmiş bakır çıkıyorsa 2A'dır. Soyma sırasında kabloyu yıpratmamak fiyatınız için önemlidir.

Akar Hurda Sınıflandırma Süreci

Akar Hurda'ya bakır hurdanızı getirdiğinizde sınıflandırma süreci şu şekildedir:

1. Görsel Muayene: Saha uzmanımız bakır parçalarını gözle değerlendirir, ön sınıflandırma yapar.

2. Fiziksel Test: Mıknatıs, esneklik, yüzey kalitesi kontrol edilir.

3. XRF Analiz: Niton XL3t XRF cihazı bakır saflığını saniyeler içinde belirler. Cihaz ekranı size de gösterilir.

4. Ayrı Tartım: Her sınıf ayrı kalibre kantarda tartılır. Karışık tek tartım yapılmaz.

5. Şeffaf Fiyat: Sınıf bazlı kg fiyatları uygulanır, toplam tutar hesaplanır, onayınıza sunulur.

İsterseniz tüm bu süreci gözünüzün önünde gözlemleyebilirsiniz. Şeffaflık 20 yıllık marka değerimizin temelidir.

Sınıflandırma Yapamazsanız Ne Olur?

Hurdacıların bir kısmı sınıflandırma yapmadan "ortalama" fiyat uygular. Bu durumda:

• 1A'ya yakın bakırlarınız 2A fiyatı alır (%10-15 kayıp)
• 2A bakırlarınız motor bakırı fiyatı alır (%20-25 kayıp)
• Toplam fiyatınız %15-20 düşük olur

Akar Hurda olarak şeffaf sınıflandırma yapma sebebimiz tam olarak budur — siz hak ettiğiniz fiyatı almalısınız.

Pratik Öneri — Hurdayı Nasıl Hazırlamalı?

Akar Hurda'ya getirmeden önce kendi sınıflandırmanızı yapabilirseniz:

1. **Yeni / parlak bakır** ayrı toplayın (1A potansiyeli)
2. **Eski / patinalı bakır** ayrı toplayın (2A potansiyeli)
3. **Kablo** ayrı kategoride bırakın (kablo türü mümkünse belirtin)
4. **Motor sargı / lake kaplı bakır** ayrı toplayın

Bu hazırlık sınıflandırma sürecini hızlandırır ve fiyatınızın doğru kategoriden uygulanmasını sağlar.

**Akar Hurda Taahhüdü:** Sınıflandırma şeffaftır. Sonuçtan emin değilseniz XRF analiz cihazımızın ekranını size göstererek alaşım kompozisyonunu doğrudan ispatlarız. Soru için 0 534 776 75 79.